Cloud not defteri

Sizde benim gibi kağıt kalem ile çalışmayı sevenlerdenseniz bu yazıyı seveceksiniz. Bir çok digital imkan sayesinde aslında her çalışmamız bilgisayarımızda hatta internette. Ama ben nedense bir fikir üzerinde kafa yorarken mutlaka eski sistem kağıt kalemi önüme alıp yazıp çizip düşünmeyi seviyorum. Ancak böyle konsantre olabiliyorum. Belki eğitim sisteminin getirdiği bir alışkanlık. Her neyse. Tabi hal böyle olunca odam, iş yerim her yer küçük büyük kağıda çizilmiş yazılmış notlarla dolup taşıyor. Birdaha aradığını bulmak ise nerdeyse imkansız.

Bu bir çok insanın sıkıntısı olsa gerek bir çare bulmuşlar. Ve hatta bundan bir milyoncuk kazanmışlar (dolar). Ama helal olsun budenli basit ve faydalı fikirlere bayılıyorum. Tamam uzatmadan alatıyorum.

İndigogo da gördüm bende. Adı Rocketbook.

Siz yazılarınızı çizimlerinizi bir A4 kağıdına yapıyorsunuz bu bilgiler çep telefonunuz yardımı ile cloud da tanımladığınız yerlerde saklanıyor. İster mail ile alabilirsiniz isterseniz dropbox google drive gibi ortamlara kaydedebiliyorsunuz. Engüzel tarafı kağıt üzerine yazdınız clouda gönderdiniz kağıtları çöpe atmıyorsunuz. Mikrodalga fırına koyunca tümyazılar siliniyor ve size yine temiz bir sayfa açılıyor. Çevre kirliliği ve ormanları korumak adınada çok duyarlı.

Böyle anlatınca çok teknolojik bir şey gibi geldi değil mi? Hiç öyle değil. Kağıt bildiğiniz A4 kağıt üzerinde ikonlar vve bir karekod var. Yazdığınız kalem biraz özel ama bu adamların bir buluşu değil zaten piyasada var Pilot üretiyor. Modeli frixion. Bu kalemin mürekkebi belirli bir ısı değerinde görünmez oluyor. Plot bunu silgi ile silinebilen bir kalem yapmak için geliştirmiş. Silginin sürtünmesinden çıkan ısı nedeni ile mürekkep görünmez oluyor. Kağıda hiç zarar vermeden silinsin diye üretilmiş. Harika. Rocketbook daki adamlar da bu mevcut teknolojiyi cloud notebook larında kullanmışlar. Mikrodalga fırına atınca kağıtları ısı yükseliyor ve mürekkep görünmez oluyor. Bilgiler clouda gönderildiği için kaybolmasından rahatsız olmuyorsunuz.

Yazdığınız yazıların clouda gönderilme işini bir cep telefonu uygulaması yapıyor. Yukardan güzelce telefonun kamerası ile sayfanın resmini çekiyorsunuz. Uygulamada alt tarafta işaretlediğiniz ikonlara göre dokumanı gerekli yerlere gönderiyor. Bu ikonlar sayesinde çalışmalarınızı taslaklar, projelerim vs gibi sınıflandırabilirsiniz.

pilot_fixion

Pilotun Frixion kalemi Ülkemizde var 10 tl civarlarında satılıyor. Aldım çok beğendim. Uygulamayı indirdiğinizde de kağıt formatını pdf olarak basabiliyorsunuz. Bu özellik varken yinede insanlar adamların yaptığı notdefterini alımışlar ve adamlara 1 milyon dolar kazandırmışlar. Bunun altında yatan neden yabancılarda yapılmış çalışmaları takdir etmek için para ödemek yatıyor. Açık kaynakda biraz böyle. yıllarca üzerinde çalıştığınız ve ürettiğiniz bilgileri açık kaynak yapıyorsunuz. Yabancılar bu açık kaynak olsa da bundan yararlanıyorlar ise geliştiricisine para ödüyorlar.

 

 

Bu bilgi ve ahlak seviyesine bizlerin de gelmesini temenni ediyorum.

İngilizce mi Türkçe mi ?

Benim yurtdışında faaliyet gösteren bloglarımı keşfeden Türk insanından en çok aldığım eleştiri ‘Neden bunları Türkçe yazmıyorsun’ oluyor. Bu eleştirileri çok yerinde buluyorum ve gnexlab.com da Türkçe yazılar yazıyorum. En son sadece bir çalışmamı gnexlab’da hem Türkçe hem de İngilizce yayımladım. İlk önce Türkçe yayımlanan yazımı twiter ve gnexlab facebook hesaplarından paylastım. Her zamanki gibi günlük 150 hit ler civarında bir erişim oldu sayfama. Ve bir tane de Reha hocamdan yorum geldi. Daha sonra bu çalışmamı ingilizce olarak yazdım ve olanlar oldu. Hackaday.com da bu çalışmamı yayımladılar. O gun siteye 1.145 kişi girmiş. Hackaday.com sitesindeki habere bu yazıyı yazdığımda 42 adet yorum geldi. Bu fark malesef iki neden den oluyor. 1. İngilizce yazarsanız daha çok insana ulaşıyorsunuz. 2. İngilizce konuşan insanlar teknolojiye daha çok ilgi duyuyorlar.

İşte google analytics grafiği. Fazla söze gerek yok.

Screen Shot 2016-01-10 at 12.34.44 PM

 

Making circuit boards in 20 seconds with DLP projector

Every Maker like me dream a PCB printer which can quickly and precisely convert our electronic idea into a psychical circuit board. I know there are plenty of project going on the subject. (see the end of the article) What I tried here is something different, quick and precise. If you have lots of electronic idea in your mind and most of them have a high probability of fail, the system must be quick and easy.

Like other professional methods I am using photo-resist dry film.

 

dryfilm

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Start with cleaning your board. Very fine sandpaper can help you a lot. I clean up the board with isopropyl alcohol (rubbing alcohol) to remove all the dirt and oil.

 

IMG_5079

 

 

 

 

 

 

 

 

After cleaning, laminate your photoresist film on the copper board. You can use office laminator or an iron for that. It is important to get a flat surface without any air bubble. Do not forget to remove the protective sheet before laminating the film. There are lots of YouTube videos on how to do that.

 

dryfilm2

 

 

 

 

 

 

 

 

Everything up to here is standard photoresist film application. My method getting different from now on. As you know the photoresist dry film is sensitive to uv light. So we can use a DLP projector which is modified to get smaller image. I am working on DLP 3d printers so I have one in my hand 🙂 The main idea here is modifiy the distance of the projector optics to get smaller image. My Projector is XGA 1024×768 I can get 50 microns XY resolution because of the optic modification. I heard about some projectors which can display images without any modification. Please comment on the article if you know the brand and the model name.

I inverse the projector upside down. Because my setup is a DLP 3d Printer. I adjust the distance to get fine clear projection. After that I export the eagle design as PDF and inverse the colors. The white parts of the objects will cure the photoresist and this parts of the circuit will stay. I draw lines distanced as 1 cm and project that image on a ruler. I try to get the correct zoom factor in order to mach the image lines and the lines on the ruler. So that I am sure the image projected is scaled 1-1.

IMG_5091 IMG_5092 (1)

 

 

 

 

 

 

 

 

The next parameter to predict is the exposure time. I am myself is an engineer and I know I can calculate the energy need to cure the photoresist but I do not have enough information and the datasheet of the photoresist as well as the projector. The second best engineering way is trial and error. I made some exposure tests between 10 to 180 seconds and I got an information of 20 sec is more than enough for this parameter. Please see my trail and error test results below.

IMG_5089 IMG_5090

 

 

 

 

 

 

 

 

These are the 20 sec results. I am very happy with the results. I am sure the maker community can get better results and this method can be used for a PCB printer.

 

IMG_5093 IMG_5094 (1)

 

 

 

 

 

 

 

 

After the exposure use Na₂CO₃ to remove the unexposed part of the dry film.

 

Update: Jan 11 2016: I got better results with 17 seconds.

IMG_5106 (1) IMG_5105 (1)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Other PCB making machines;

http://voltera.io/
printRender

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Laser-Based PCB Printer

 

 

diyouware-machine

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

20 sn’de PCB yapmak

Benim gibi tüm makerların ihtiyacı ve hayali tasarladıkları bir devreyi kolay, hasas ve hızlı bir şekilde elektronik kart haline getirip çalıştırmaktır. Kafanızda yüzlerce fikir ve bir çoğunun da başarısız olma ihtimali bu ihtiyacı doğuruyor aslında. Bu güne kadar çok fazla yöntem denedim hepsinde bazı sıkıntılar yaşıyorsunuz. Bugun En son denediğim ve beni oldukça memnun eden hızlı ve pratik bir yöntemden bahsedeceğim. Aslında bir çoğunuz duymuşsunuzdur. Photoresist dry film (kuru film) diye geçen ve uv ışığa duarlı bir film var. Endüstride profesyonel kartlarda çoğunlukla bu yöntemle üretiliyor.

dryfilm

 

 

 

 

 

 

 

 

 

İlk iş her pcb yapımında olduğu gibi kartınızın bakır yüzeyini temizlemek. Bunun için bulaşık teli yada çok ince kumlu zımpara kullanabilirsiniz. Daha sonra ben izo propil alkol ile kartın yüzeyini iyice yağ ve pislikten arındırıp temizliyorum.

IMG_5079

 

 

 

 

 

 

 

 

Bu malzeme sıcak laminasyon ile temizlenmiş kart üzerine yapıştırılıyor. Laminasyon makinanız varsa şiddetle öneririm. Yoksa benim gibi ütü ile de uygulayabilirsiniz. Hava kabarcığı kalmayacak şekilde çok düzgün bir biçimde bu malzemeyi pcb ye kaplamak önemli. Bu malzemenin 2 tarafında da koruma amaçlı çok ince film tabakaları var. Bu tabakayı kaldırıp pcb üzerine uyguluyorsunuz. Diğer taraftaki film duruyor.

 

 

dryfilm2

 

 

 

 

 

 

 

 

Buraya kadar herşey standart kuru film uygulaması gibi görünüyor. Benim yöntemim bundan sonra farklılaşıyor. Bu film uv ışığa duyarlı demiştik ozaman bize devremizin resmini uv ışık ile pozlayacak bir alet lazım. Uzun zamandır 3d yazıcılarla uğraştığımı bilenler vardır. Son zamanlarda ise DLP yazıcı ile ilgili çalışmalara hız verdim. Bu yazıcılarda da uv ışığa duarlı reçineler kullanılıyor ve bu reçineler Modifiye edilmiş DLP projectörlerle katılaştırılıp katman katman 3d obje üretiliyor. Elimde bu amaçlı kullandığım ve odak uzaklığı optikleri modifiye edilerek çok kısa mesafeye alınan bir dlp projektör var. B9 creatorun yaratıcısı Mike birlikte yazılım geliştirdiğimiz sıralarda bana ABD den göndermişti. İşte uv resimi bende bu projektör ile kurufilm üzerine düşürdüm. Bu projektör XGA denilen 1024×768 4:3 lük bir projectör. Yanlız optikleri ile oynandığı için bu resim çok küçük bir alana odaklanıyor ve bu sayede çok yüksek çözünürlük elde ediliyor. XY de 50 mikron gibi bir çözünürlük gerçekten yüksek. Eğer HD projetör kullanılırsa bu çözünürlükte daha geniş bir alan aydınlatılabilir.

Projektörü uygun odak uzaklığına ayarladıktansonra eagle da tasrladığım devreyi pdf olarak export ettim. Sonra bu resmin 1-1 ölçüde yansıması için bir cetvel üzerine çizimdeki 1cm aralıklarla koyduğum çizgileri oturtana kadar zoom katsayısı ile oynadım. Resimdeki çizgilerle cetvel üzerindindeki çizgiler tam çakışınca yansıyan resmin 1-1 ölçüde olduğundan emin oldum.

IMG_5091 IMG_5092 (1)

 

 

 

 

 

 

 

 

Bundan sonra belirlenmesi gereken en önemli parametre kaç sn pozlama yapılacağının bulunması oldu. Bir mühendis olarak kurufilmin ihtiyaç duyduğu enerji ile projektörden çıkan ışık enerjisini hesplara katarak gerekli süreyi sn cinsinden bulmak iyi olurdu ama bu bilgiler elimde olmadığı için 2. en iyi mühendislik yaklaşımı olan deneme yanılma metoduna geçtim. Bir test resmi olarak A harfini 10, 30, 90, 120 ve 180 sn pozladım. Bu deneme bana 30sn ler civarında bir ışığın yeterli olduğunu gösterdi. İkinci denememi gerçek devre çizimi ile 20sn olarak yaptım.

IMG_5089 IMG_5090

 

 

 

 

 

 

 

 

işte sonuçlar aşağıda;

 

IMG_5093 IMG_5094 (1)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Pozlama yaptıktan sonra 2. koruyucu filmi de çıkarıp çamaşır sodasında (Na₂CO₃) devreyi yıkadığınızda ışık almayan bölgelerin eriyip gittiğini ışık alan yarlerin ise kaldığını görüyorsunuz.

Daha önce aşağıdaki yöntemlerle PCB üretim ve ürettirdim. Aşağıda belirttiğim artı ve eksiler kapsamında bu yöntemlerde kullanılabilir. Ama kesin olan birşey var PCB printerı makerlar için önemli bir araç olur. Böyle bir makina yapabilirmiyiz. Nasıl yapılabilir fikirlerinizi almak isterim. Başlıca kullandığım yöntemler;

1- Çinde ürettirmek :
Artılar: Profesyonel sonuç, Hasas, Çift yada 4 karta kadar üretim şansı.
Eksiler: Uzun zaman alması, Pahalı olması

2- CNC kazıma yöntemi:
Artılar: Delikler ve pcb dış kesimi kolay ve hasas yapılıyor.
Eksiler: Çok hasas CNC makina gerekliliği, PCB yüzeyinden yükseklik bilgisi alarak kalibrasyon yapma gerekliliği, çok hasas sonuç için çok hasas ortam ve kalibrasyon ihtiyacı

3- Ütü yöntemi:
Artılar: Küçük devreler için pratik çözüm
Eksiler: Çok uğraştırıcı,  Her zaman aynı kaliteyi tuturmakda zorluklar.

4- Serigrafi yöntemi:
Artılar:Başarılı sonuçlar veriyor, Seri üretim için uygun
Eksiler: Çok fazla ekipman gerekliliği, Uğraştırıcı

Bu yöntemler dışında ABD ve israilde ciddi çalışmalar yapıldığını izlemekteyim. Bu çalışmalar yeterli düzeyde değil henüz ama yakın gelecekte bu konu çözülecek ve bu makinaların ciddi pazarı olacak. Bu konuda şimdiden çalışmak gerekli diye düşünüyorum. İnternet araştırmalarımda projektör ile devre yapanını görmedim. Ama ben yaptım oluyor :)))

Dünyadaki bazı çalışmalar;

http://voltera.io/
printRender

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Laser-Based PCB Printer

 

 

diyouware-machine

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

http://www.3ders.org/articles/20150630-norwegian-maker-transforms-his-3d-printer-into-a-pcb-making-machine.html

norwegian-maker-transforms-his-printer-into-a-pcb-2